1. Bölüm: Hücre ile İlgili Tanımlar ve
Teoriler 1
1.1. Hücrenin Tanımı ve Hücre
Teorileri 1
1.1.1.
Hücre
Nedir?
1
1.1.2.
Hücre ile İlgili Temel
Teoriler 2
1.1.2.1.Organik Evrim
Teorisi 2
1.1.2.2.Gen
Teorisi
2
1.2. Hücrenin Temel Anatomik Yapısı (Yapısal
Elemanları) ve
Buna Göre
Sınıflanması
5
1.2.1.
Hücrenin Temel
Yapısı 5
1.2.2.
Eukaryot ve Prokaryot Hücreler Arasındaki
Yapısal
Farklılıklar 6
1.2.2.1.
Prokaryotlar
6
1.2.2.2.
Eukaryotlar (Ökaryotlar)
7
1.2.3.
Biyomembran ve organellerin özgün karakter
özellikleri 8
1.2.4.
Virüsler ve temel hücresel
karakterleri 12
2. Bölüm: Temel Hücresel Farklılıklar ve
İşlevleri 15
2.1. Bitkisel, Hayvansal ve Mikrobiyal
Hücrelerin Temel
Farklılıkları 15
2.1.1. Hayvansal Hücrelerin
Yapısı 15
2.1.1.1.
Çekirdek ve
Çekirdekçik 16
2.1.1.2.
Endoplazmik Retikulum
16
2.1.1.3.
Mitokondri
17
2.1.1.4.
Lizozomlar, Peroksizomlar ve Salgı Kesecikleri
(Vesikülleri) 17
2.1.1.5.
Vakuol
17
2.1.1.6.
Sentrozom
17
2.1.1.7.
Golgi Cihazı
18
2.1.1.8. Sitoskeleton
18
2.1.2. Bitkisel Hücrelerin
Yapısı 18
2.1.2.1.
Hücre duvarı
19
2.1.2.2.
Kloroplastlar
19
2.1.3. Mikrobiyal Hücrelerin
Yapısı 20
2.1.3.1.
Bakteriyel Hücre
Yapısı 22
2.1.3.2.
Funguslar:
mayalar-küfler-mantarlar 25
(fungi: yeasts-moulds-mushrooms)
2.1.3.2.1.
Küflerin genel yapısal
özellikleri 25
2.1.3.2.2.
Maya hücresinin genel yapısal özellikleri
27
2.1.3.3.
Protosoa'ların genel yapısal
karakterleri 28
2.1.3.4.
Alglerin genel yapısal
karakteristikleri 29
3. Bölüm: Canlıların Genel Sınıflamaları
(Taksonomiler) 33
3.1.
Sınıflandırma ve Gerekçesi Nedir
? 33
3.2.
Sınıflandırmanın
Tarihçesi 34
3.2.1.
Carl Woese'in
Sınıflandırması 34
3.2.2.
Robert Whittaker'ın
Sınıflandırması 35
3.3. Filogenik İlişkiler Üzerindeki
Tartışmalar 38
3.3.1. Evrimsel İlişkiler (Phylogeny)
39
3.3.1.1.
Beş Alem Yaklaşımının
Kapsamı 39
3.3.1.2.
Üç Üst Alem (Domain)
Yaklaşımı 40
3.3.1.2.1.
Archaea (archaebacteria)
42
3.3.1.2.2.
Bakteriler [Bacteria (Eubacteria)]
45
3.3.1.2.3.
Eukarya (Ökaryotlar)
46
3.4. Canlıların
Sistematiği 48
3.4.1. Ökaryotlar ve
Sistematiği
48
3.4.1.1. Protista
Alemi 49
3.4.1.2. Funguslar
Alemi
50
3.4.1.3. Bitkiler (Plantae)
Alemi 54
3.4.1.4. Hayvanlar (Animalia)
Alemi 55
3.5. Hücresel Temelli Organizmaların Genel
Sistematiği 58
4. Bölüm: Hücre Morfolojisi ve
Sitolojisi 63
4.1.
Yaşam
Hiyerarşisi
63
4.2.
Çeşitli Hücre Tipleri ve Genel
Özellikleri 64
4.2.1. Ökaryotik Hücreler ve
Dokular 65
4.2.1.1.
Hayvansal Hücreler ve
Dokular 66
4.2.1.2.
Bitkisel Hücreler ve
Dokular 73
4.2.1.2.1. Bitki Hücrelerinin Oluşturduğu
Dokusal Yapılar ve
İşlevleri
73
4.2.2. Prokaryotik Hücreler ve
Dokular 78
4.2.2.1.Prokaryotik Organizmalardan Bakteri
Hücrelerinin
Şekil ve Dizilimleri
78
4.2.2.2.Fungusların Şekil ve
Dizilimleri 85
4.3. Canlılar ve
Boyutları
88
Bölüm 5: Hücresel
Metabolizma
91
5.1.
Metabolizma ve Metabolik Etkinlikler
Nelerdir? 91
5.2.
Canlıların Beslenme
Metabolizmaları 92
5.2.1.
Ortak Yaşam
İlişkileri
93
5.2.2. Yaşamsal
Etkinliklerde Olağan Dışı Metabolizmalar
96
5.3. Canlıların Solunum
Metabolizmaları 97
5.4. Canlıların Hareket
Metabolizmaları 99
5.5. Canlıların
Çoğalma Metabolizmaları 99
5.5.1. Eşeysiz
Çoğalma
100
5.5.1.1. Geometrik ve aritmetik
artış 100
5.5.1.2. Bakteriyel gelişimin
sınırları 100
5.5.1.3. Bakteri Bölünmesi ve
Çoğalması 101
5.5.1.4. Tomurcuklanma (Vejetatif
Çoğalma) 103
5.5.2. Eşeyli
Çoğalma
103
5.5.2.1. Kopulasyon
103
5.5.2.2. Mitoz
Çoğalma
104
5.5.2.2.1. Mitoz Çoğalma
Evreleri 104
5.5.2.3. Mayoz
Çoğalma
106
5.5.2.3.1. Olaydaki Görevli
Etmenler 107
5.5.2.3.1.1. Sentrozom ve
Mitokondri 107
5.5.2.3.2. Mayozun Genel
Açıklaması 108
5.5.2.4. Mayoz ve Mitoz Çoğalmanın
Karşılaştırılması 109
5.6. İnsan Populasyonunun
Gelişimi 113
Bölüm 6: Hücresel Gelişim ve Yaşam
Faktörleri 115
6.1. Canlı
Nedir?
115
6.1.1. Hücresel
Gereksinimler
115
6.1.1.1.
Hücresel Beslenme ve Enerji Açısından Gelişim
Faktörleri 117
6.1.1.2.
Fiziksel Nitelikli Gelişme
Faktörleri 122
6.1.1.2.1. Işık Faktörü ve
Etkileri 122
6.1.1.2.1.1. Dönüşümsüz
Fotofosforilizasyon Reaksiyonları 123
6.1.1.2.1.2. Dönüşümlü Fotofosforilizasyon
Reaksiyonları 124
6.1.1.2.1.3. Döngüsel Fosforilizasyon
Reaksiyonları
124
6.1.1.2.2. Sıcaklık Faktörü ve
Etkileri
125
6.1.1.3. Kimyasal Nitelikli Gelişme
Faktörleri
127
6.1.1.3.1. Hidrojen
İyon Konsantrasyonunun (pH'nın) Önemi ve Etkisi
128
6.1.1.3.2. Su Aktivitesi (Aw) Değerinin Hücresel
Gelişim
Açısından Önemleri
128
6.1.1.3.3. Oksijen Gereksiniminin Hücresel
Gelişim
Açısından Önemleri
130
6.1.1.3.4. Oksidasyon - Redüksiyon
Potansiyelinin Hücresel
Gelişim Açısından Önemi
131
6.1.1.3.5. Doğal İnhibitör Maddelerin Hücresel
Gelişim
Açısından Önemleri
131
6.1.1.3.6. Çeşitli Koruyucu Maddelerin Hücresel
Etki
Mekanizmaları
131
6.2. Birleştirilmiş (Kombine) Yöntemlerle Ürün
Koruma
Teknikleri
132
6.2.1. Birleştirilmiş Yöntemlerde Engel
Faktörlerin
Etki
Mekanizması
134
6.2.2. Birleştirilmiş Yöntemlerle Koruma
Tekniğindeki
Hedefler
135
6.2.3. Mikrobiyal Bulaşmaların Engellenmesi
Uygulamaları
ile Ürün veya Ortamın
Korunumu 137
6.2.3.1.
Mikro-yapısal Kontrol İle
Engelleme 137
6.2.3.2.
Kimyasal ve Fiziksel Yöntemlerle Engelleme
138
6.2.3.3.
Ambalajlama İle
Engelleme 138
Bölüm 7: Başkalaşım ve
Mutasyon
139
7.1.
Başkalaşım (Varyasyon / Diversity)
139
7.2.
Mutasyon (Değişim) Nedir
? 139
7.2.1. Mutajenler
139
7.2.1.1.
Fiziksel Mutajenler
139
7.2.1.2.
Kimyasal Mutajenler
140
7.2.2. Mutasyonun
Özellikleri
141
7.2.2.1.
Kromozom Yapısını ve Sayısını Değiştiren
Mutasyonlar 142
7.2.2.2.
Gen
Mutasyonları
142
7.2.3. Mutasyon
Çeşitleri
144
7.2.3.1.
Biyokimyasal
Mutasyonlar 144
7.2.3.2.
Beslenmeyle İlişkili (Nutritional) Mutasyonlar 146
7.2.3.3.
Öldürücü
Mutasyonlar
146
7.2.3.4.
Koşullara Bağlı (Conditional) Mutasyonlar
146
7.2.3.5.
Somatik
Mutasyonlar
146
7.2.3.6.
Direnç veya Bağımlılığa Neden Olan Mutasyonlar
147
7.2.4. Mutasyonun Meydana Geliş Mekanizmasına
Göre
Sınıflandırılması 149
7.2.4.1.
Baz Çifti
Değişimleri
149
7.2.4.2.
Kodon Kayması (Frame-Shift) Mutasyonları
150
7.2.5.Mutasyonun Meydana Geldiği Alanlarına Göre
Sınıflandırılması 151
7.2.5.1.
Nokta
Mutasyonları
151
7.2.5.2.
Birden Fazla Baz Çiftini İlgilendiren
Mutasyonlar 152
7.2.6. Mustasyonun, Kökenine veya Mutasyon
Etmenlerine
Göre
Sınıflandırılması
152
7.2.6.1.
Kendiliğinden (Spontan) Mutasyonlar
152
7.2.6.2.
Yapay
Mutasyonlar
152
7.2.7.Mutasyonun, Oluşum Yönüne Göre
Sınıflandırılması 152
7.2.7.1. İleri
Mutasyonlar
152
7.2.7.2.Geri Mutasyonlar (Reversiyon=Geri
Dönüşümlü
Mutasyonlar)
152
7.2.7.2.1.
Gerçek Geri
Mutasyon 152
7.2.7.2.2.
Yalancı Geri
Mutasyon 153
7.2.7.2.3.
Baskılayıcı
Mutasyon 153
7.3. Mutasyonla Gelişen Fenotipik
Etkiler 153
7.3.1.
Miyostatin
Mutasyonu
154
7.3.2.
Opalin
Mutasyonu
154
7.4. Mutajenik
Hastalıklar
155
7.4.1.
Gen Bozukluklarına Sebep Olan Mutasyon
Hastalıkları 155
7.4.2.
Kromozom Bozukluklarına Sebep Olabilen Mutasyon
Hastalıkları (Down Sendromu, Turner Sendromu,
Klinefelter
Sendromu)
159
Bölüm 8: Hücresel Transfer
Olayları 165
8.1. Hücre Zarı ve Hücresel Transfer Özelliğine
Etkileri 165
8.2. Hücre Transfer Olaylarının
Nedenleri 166
8.2.1. Hücresel Transfer
Olayları 166
8.2.1.1. Pasif Transfer
Olayları 166
8.2.1.1.1. Basit Difüzyon
167
8,2.1.1.1.1. İyon
Geçirgenliği
169
8.2.1.1.2. Kolaylaştırılmış (Aracılı)
Difüzyon 172
8.2.1.1.3. Osmoz
173
8.2.1.1.3.1. Osmozun Rol Aldığı Önemli
Olaylar 173
8.2.1.2. Hücresel Aktif Transfer ( Taşınım)
Olayları 176
8.2.1.2.1. Aktif Taşıma
176
8.2.1.2.1.1. Birincil Aktif
Taşınım 176
8.2.1.2.1.2. İkincil Aktif Taşınım
176
8.2.1.2.2.
Endositoz
178
8.2.1.2.2.1.Pinositoz
178
8.2.1.2.2.2. Fagositoz (Hücre
yutarlılık) 178
8.2.1.2.3. Ekzositoz
178
Bölüm 9: Fajlar ve Hücresel
Önemi 183
9.1. Faj Nedir
?
183
9.2. Temel Faj
Grupları
183
9.2.1. Makrofajlar
184
9.2.2.
Mikrofajlar
188
9.2.2.1. Bakteriyofajların
Sınıflandırılması 190
9.2.2.2.
Bakteriyofajların
Temel
Özellikleri 191
9.2.2.3.
Bakteriyofajlarla
İlgili
Diğer
Özellikler
196
9.2.2.4.
Bakteriyofajların
Yaşam Ortamları
ve
Saflaştırılmaları
196
9.3.
Çeşitli
Faj Görüntüleri ve Bazı
Özellikleri 197
Bölüm 10: Hücresel
Stres Faktörleri
201
10.1.
Hücresel
Stres Faktörleri ve Hücresel
Tepki Nedir? 201
10.2.
Hücresel
Direnç (R) Faktörleri
206
10.3.
Bazı
Hücresel Stres Faktörlerinin
Metabolizma
Üzerindeki
Etkileri
206
10.3.1.
Çeşitli
Kimyasalların Etkileri
206
10.3.1.1.
Allerjenlerin
Etkilen 206
10.3.1.2.
Antibiyotiklerle Hücre
Duvarının
İnhibisyonu 208
10.3.2. Işınlama (İrradiasyon)
Etkisi 208
10.3.2.1. Işınlamanın
Etki Mekanizması
208
10.3.2.2.
Ultraviyole Işınları (UV)
209
10.3.2.3.
Mikrodalga Işınları (microvvave) 209
KAYNAKLAR
211
DİZİN
219
Sayfanın başı
